Làng du mục Huns (tiếng Nga: Этно-аул «Гунны», làng dân tộc “Huns”) là một khu làng văn hóa dựng lại cho du khách, nằm trong hẻm núi phía đông Almaty. Trong khoảng nửa ngày, khách được xem lều yurt, các nghi lễ truyền thống, màn biểu diễn trên lưng ngựa của người Kazakh, thử bắn cung và cưỡi ngựa. Với khách lần đầu đến Kazakhstan, đây là cách gọn để hình dung đời sống du mục mà không phải đi sâu vào thảo nguyên.
Mục lục
Ở đâu, đi thế nào?
Làng nằm ở hẻm núi Soldatskoye, gần làng Ryskulovo, huyện Talgar, tỉnh Almaty, dưới chân dãy núi Ile Alatau. Địa chỉ được các trang du lịch Kazakhstan ghi là số 5 phố Soldatskoye Ushchelye, làng Ryskulovo.
- Khoảng cách: các nguồn ghi khác nhau, từ khoảng 40 km (Sxodim) đến khoảng 52–53 km theo đường Talgar (Welcome.kz, Tengrinews, Eurasia.travel), tùy điểm xuất phát trong thành phố.
- Thời gian: khoảng 1 giờ 30 phút đi ô tô theo đường Talgar, theo Tengrinews.
- Xe công cộng: có thể đi xe buýt tuyến 224 từ điểm dừng Cung Thể thao (Palace of Sports) ở Almaty, theo Tengrinews và Sxodim. Đi đoàn thì xe riêng thuận tiện hơn.
Lịch sử và điều đặc biệt
- Làng được lập năm 2009. Theo Eurasia.travel và Welcome.kz, mục tiêu chính là giáo dục lòng yêu nước và giới thiệu văn hóa Kazakhstan. Trang giới thiệu của làng cho biết nơi đây được lập như một khu nghỉ dưỡng; theo Tengrinews, làng đón khách quanh năm.
- Đây là làng văn hóa dựng lại, không phải làng du mục người dân đang sống. Hiểu đúng điều này thì khách sẽ đánh giá đúng trải nghiệm: một “sân khấu” giới thiệu phong tục, có người biểu diễn và hướng dẫn.
- Lều yurt và “yurt-edzhi”. Ngoài lều yurt truyền thống (khung gỗ tròn, phủ nỉ làm từ lông cừu, theo Wikipedia), làng có kiểu nhà lai giữa lều yurt và nhà nghỉ hiện đại, có sưởi, phòng vệ sinh và điều hòa. Khách có thể ngủ lại.
- Kyz kuu, trò “đuổi bắt cô gái”. Đây là môn thể thao trên lưng ngựa của người Kazakh, Kyrgyz và Azerbaijan: chàng trai phi ngựa đuổi theo cô gái, đuổi kịp trước vạch đích thì được hôn; không kịp thì đến lượt cô gái quay lại đuổi và được quất roi vào chàng trai, theo Wikipedia.
Nên xem, nên làm gì?
Theo mô tả của Welcome.kz, Eurasia.travel và chương trình tour trong ngày đăng trên Welcome.kz, các hoạt động thường có gồm:
- Xem và vào bên trong lều yurt, nghe giới thiệu cách dựng lều và đồ dùng trong lều.
- Nghi lễ truyền thống: ví dụ lễ Besikke salu (đặt em bé vào nôi lần đầu), lễ Betashar (lễ mở khăn che mặt, ra mắt cô dâu với gia đình nhà chồng), lễ Tusau kesu (cắt sợi dây buộc chân khi em bé chập chững những bước đầu). Theo Welcome.kz, một số nghi lễ có thể tổ chức theo kịch bản riêng khi đặt trước. Ý nghĩa các nghi lễ theo Eurasia.travel.
- Biểu diễn trên lưng ngựa (dzhigitovka) và các trò chơi ngựa như Kyz kuu, Audaryspak (hai kỵ sĩ vật nhau trên lưng ngựa), Tenge alu (cúi nhặt đồng xu, đồ vật trên mặt đất khi ngựa đang phi), theo mô tả các trò chơi ngựa của Eurasia.travel.
- Bắn cung ở bãi tập và cưỡi ngựa có người hướng dẫn tại trường dạy cưỡi ngựa của làng.
- Bánh baursak: bánh bột chiên truyền thống, được chiên trong chảo gang lớn ngoài trời; một số chương trình mời khách ăn baursak nóng với trà ngay khi đến.
- Múa nhạc dân gian, ví dụ điệu Kara Zhorga mà khách có thể nhảy theo nhóm, mặc trang phục truyền thống chụp ảnh và ăn trưa món Kazakh.
Nội dung từng ngày phụ thuộc gói chương trình đã đặt và số khách. Nên hỏi trước làng hoặc công ty du lịch xem buổi mình đến có những tiết mục nào.
Thời điểm đẹp và thời tiết
Làng đón khách quanh năm theo Tengrinews. Mùa hè và đầu thu thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời như cưỡi ngựa, xem biểu diễn ngựa. Theo Sxodim, bắn cung và đạp xe được giới thiệu là hoạt động mùa hè, nên vào mùa lạnh cần hỏi lại.
Tháng 10: ở Almaty nhiệt độ cao trung bình ban ngày khoảng 17°C, thấp trung bình ban đêm khoảng 5°C (số liệu 1991–2020, Pogoda i Klimat). Làng nằm trong hẻm núi nên buổi sáng sớm và chiều muộn thường lạnh hơn trong thành phố. Nên đi từ buổi sáng đến đầu chiều.
Kinh nghiệm cho khách Việt
- Đặt trước và hỏi giá: giá gói chương trình, giá từng hoạt động và giờ biểu diễn mỗi nguồn ghi một khác, và nhiều nguồn đã cũ. Hãy hỏi trực tiếp làng hoặc công ty du lịch trước khi đi.
- Trang phục: quần dài, giày đế bằng, kín mũi nếu định cưỡi ngựa; mang áo khoác vì trong hẻm núi gió và lạnh hơn thành phố.
- Cưỡi ngựa an toàn: chỉ cưỡi khi có người dắt hoặc hướng dẫn, báo trước nếu chưa từng cưỡi. Trẻ nhỏ, người lớn tuổi nên chọn đi chậm có người dắt.
- Chụp ảnh: xin phép trước khi quay cận người biểu diễn và bên trong lều. Khi xem biểu diễn ngựa, đứng đúng khu vực khán giả, không đứng sát đường ngựa chạy.
- Ăn uống: ai ăn chay hoặc kiêng món nào nên báo trước khi đặt bữa; chương trình tour trong ngày đăng trên Welcome.kz có bữa trưa tự chọn kèm lựa chọn chay.
- Tiền mặt: mang thêm tenge cho các khoản phát sinh như thuê trang phục, mua đồ lưu niệm.
Câu hỏi thường gặp
Làng Huns có phải làng du mục thật không?
Không. Đây là làng văn hóa được lập năm 2009 để giới thiệu phong tục Kazakh cho du khách. Lều yurt, nghi lễ và trò chơi ngựa là phần trình diễn, tái hiện lại đời sống du mục.
Làng Huns cách Almaty bao xa?
Khoảng 40–53 km tùy nguồn và điểm xuất phát, đi ô tô khoảng 1 giờ 30 phút theo đường Talgar.
Có ngủ lại ở làng Huns được không?
Có. Làng có lều yurt và kiểu nhà lai lều yurt có sưởi, vệ sinh khép kín. Giá phòng nên hỏi trực tiếp vì các nguồn đăng tải có thể đã cũ.
Điểm đến liên quan
- Du lịch Almaty: tổng quan thành phố
- Chợ Xanh (Green Bazaar) Almaty
- Làng Bokonbaeva: đại bàng, suối nóng, lều du mục
- Cẩm nang du lịch Kazakhstan
Vietkingtravel đang khảo sát và xây dựng hành trình Kazakhstan – Kyrgyzstan bay thẳng từ Hà Nội. Liên hệ Vietkingtravel để nhận thông tin lịch khởi hành.
Nguồn tham khảo
- Welcome.kz: Làng dân tộc Huns
- Welcome.kz: Chương trình tham quan làng dân tộc từ Almaty
- Eurasia.travel: Làng dân tộc Huns
- Tengrinews: Ethno-aul Huns
- Sxodim: Etno-auyl Gunny
- Hunny.kz: Giới thiệu làng
- Eurasia.travel: Phong tục Kazakhstan
- Eurasia.travel: Các trò chơi trên lưng ngựa của người Kazakh
- Wikipedia: Kyz kuu
- Wikipedia: Yurt
- Pogoda i Klimat: Khí hậu Almaty
