“Em không sợ tour đắt. Em sợ đi về rồi không dám nhìn mặt mấy ông bạn.”
Câu đó là của một người vừa nhận nhiệm vụ gom đoàn cho hội. Anh ấy không hỏi giá trước. Anh ấy hỏi: “Nếu có chuyện thì ai đứng ra?”
Bài này không viết cho người mua tour cho mình. Bài này viết cho người đứng ra: trưởng ban liên lạc hội hưu, hội đồng ngũ, hội đồng hương, chủ tịch công đoàn, người tổ chức chuyến đi cho công ty cũ, người con cả đứng ra gom cả dòng họ.
Anh chị là người ít vui nhất trong đoàn. Ai cũng đi chơi, riêng anh chị đi làm.
Mục lục
- 1 Bài toán thật của một đoàn 40 người — và nó không nằm ở chữ “giá”
- 2 Việc khó nhất không phải chốt giá. Là gom bốn mươi bộ giấy tờ.
- 3 Chọn tuyến nào cho một đoàn đông người?
- 4 Đoàn đông thì có ưu đãi gì? Nói thật phần chưa có
- 5 Điều quan trọng nhất cả bài: đừng làm người ôm tiền
- 6 Sức khỏe trong một đoàn bốn mươi người: phải hỏi trước, không hỏi sau
- 7 Lịch đếm ngược cho trưởng đoàn
- 8 Hỏi nhanh, đáp thẳng
- 8.1 Đoàn bao nhiêu người thì đặt được tour riêng đi Vân Nam?
- 8.2 Đoàn 40 người đi Vân Nam hết bao nhiêu tiền?
- 8.3 Trưởng đoàn có nên thu tiền hộ cả hội không?
- 8.4 Trong đoàn có người huyết áp cao, có đi được không?
- 8.5 Đoàn đi Châu Hồng Hà có phải làm hộ chiếu và xin visa không?
- 8.6 Sát ngày có người rút thì sao?
- 9 Trước khi anh chị mở lời với cả hội
Bài toán thật của một đoàn 40 người — và nó không nằm ở chữ “giá”
Lấy đúng con số thật để anh chị hình dung.
Tour Châu Hồng Hà 4 ngày 4 đêm của chúng tôi niêm yết 4.750.000đ/khách. Một đoàn 40 người là khoảng 190 triệu đồng chạy qua tay anh chị.
Đó là một con số lớn. Nhưng nói cho sòng phẳng: 190 triệu đó không phải rủi ro lớn nhất của anh chị.
Rủi ro lớn nhất là ba thứ không quy ra tiền được:
Thứ nhất — tiền đó là tiền của người quen. Không phải tiền của khách lạ. Là tiền của ông bạn học cùng cấp ba, của bà hàng xóm, của người đồng nghiệp cũ đã nghỉ hưu, của cô em họ. Người ta chuyển khoản cho anh chị vì tin anh chị, chứ chưa chắc đã tin công ty du lịch nào.
Thứ hai — nếu chuyến đi có chuyện, người mất mát không phải công ty tour. Công ty mất một đơn hàng. Anh chị mất ba mươi năm quan hệ.
Thứ ba — anh chị bị hỏi suốt ba tháng. Từ lúc rục rịch tới lúc về, điện thoại anh chị là tổng đài. “Bao giờ nộp?” “Con tôi hỏi đi thế có mệt không?” “Bà Lan bảo bà ấy huyết áp cao, đi được không?”
Cho nên bài này không đi bán giá. Bài này nói cách để anh chị không phải là người gánh ba thứ trên.
Việc khó nhất không phải chốt giá. Là gom bốn mươi bộ giấy tờ.
Người chưa từng làm trưởng đoàn hay nghĩ khâu khó là đàm phán giá. Không phải.
Khâu khó là khâu này: anh chị nhắn vào nhóm Zalo của hội một danh sách giấy tờ cần nộp. Ba ngày sau anh chị có 12 người nộp đủ, 15 người nộp thiếu, 8 người chụp ảnh mờ, 5 người chưa đọc tin nhắn.
Và ai cũng thiếu đúng một thứ khác nhau.
Người thì căn cước hết hạn. Người thì ảnh chụp bằng điện thoại đứng ngược sáng. Người thì đi vắng, con cái nộp hộ nhưng nộp nhầm giấy tờ của mẹ. Người thì đến sát ngày mới báo “tôi có việc, cho vợ tôi đi thay”.
Đây là chỗ vỡ trận của phần lớn đoàn tự tổ chức. Không phải vì ai lười. Vì bốn mươi con người là bốn mươi hoàn cảnh, và nhóm chat không phải công cụ quản lý hồ sơ.
Bốn việc làm được ngay, không cần chờ ai:
- Chốt danh sách cứng sớm hơn anh chị nghĩ. Danh sách chốt trước ngày đi càng xa càng đỡ khổ. Cứ mỗi lần có người đổi tên vào phút chót là một lần cả khâu giấy tờ chạy lại từ đầu.
- Đừng gom hồ sơ qua nhóm chat. Tin nhắn trôi. Ảnh bị nén mờ. Hãy có một danh sách kiểu bảng, mỗi người một dòng, ai nộp gì tích vào đấy — giấy cũng được, file cũng được.
- Cử một người phó chuyên đi đòi. Anh chị làm trưởng đoàn thì đừng kiêm luôn việc nhắc bốn mươi người. Người phó này chỉ có một việc: gọi những ai chưa nộp.
- Đẩy phần thủ tục sang bên chuyên làm. Công ty lữ hành làm việc này quanh năm. Họ biết hồ sơ nào sẽ bị trả lại trước khi nó bị trả lại. Anh chị thì mỗi năm làm một lần.
Còn phần giấy tờ cụ thể cho từng trường hợp — ai làm, làm ở đâu, mất mấy ngày, trẻ em cần gì, người có hoàn cảnh đặc biệt thì sao — anh chị gọi 0938.345.222 để được hướng dẫn đúng theo thời điểm đặt. Đây là phần thay đổi theo thời điểm và theo từng hồ sơ, chúng tôi không viết chung chung trên bài để anh chị đem đi làm căn cứ.
Riêng một điều lớn thì rõ và nói được ngay: tuyến Châu Hồng Hà — Bình Biên, Kiến Thủy, Di Lặc, Khai Viễn, Mông Tự — không phải xin visa Trung Quốc. Khách đi bằng giấy thông hành. Với một đoàn 40 người mà phần đông trên 55 tuổi, đây là khác biệt rất lớn: không phải kéo cả hội đi làm hộ chiếu lần đầu ở tuổi sáu mươi.
Chọn tuyến nào cho một đoàn đông người?
Đoàn hội nhóm khác đoàn gia đình ở một điểm: anh chị không chọn theo người khỏe nhất, anh chị phải chọn theo người yếu nhất.
Trong bốn mươi người, luôn có vài người huyết áp cao. Luôn có người mới thay khớp. Luôn có người say xe. Họ vẫn muốn đi, và họ sẽ không nói ra trước.
Ba tuyến của chúng tôi, xếp theo mức độ dễ với đoàn đông:
| Tuyến | Thời lượng | Giá niêm yết | Địa hình | Hợp với đoàn nào |
|---|---|---|---|---|
| Châu Hồng Hà (Bình Biên – Di Lặc – Kiến Thủy – Khai Viễn – Mông Tự) | 4 ngày 4 đêm | 4.750.000đ | Vùng thấp, không có điểm độ cao lớn | Đoàn đông, nhiều người trên 60, lần đầu ra nước ngoài |
| Châu Hồng Hà bản ngắn (Bình Biên – Kiến Thủy – Khai Viễn – Mông Tự) | 3 ngày 3 đêm | 3.389.998đ | Như trên | Đoàn ít ngày phép, ngân sách gọn hơn |
| Châu Hồng Hà bản rút gọn (Hà Khẩu – Bình Biên – Mông Tự) | 2 ngày 1 đêm | 1.995.000đ | Như trên | Đoàn muốn thử một chuyến ngắn trước khi làm chuyến lớn |
| Côn Minh – Núi tuyết Kiệu Tử | 4 ngày 3 đêm | 6.490.000đ | Đỉnh Kiệu Tử 4.223m | Đoàn khỏe, chấp nhận sàng lọc sức khỏe trước |
| Lệ Giang – Shangri-La – Đại Lý | 6 ngày 5 đêm | 16.990.000đ | Shangri-La ~3.450m, Ngọc Long 4.506m | Đoàn có ngân sách cao, đã đi Trung Quốc, sức tốt |
Nhìn bảng này, phần lớn trưởng đoàn hội hưu miền Bắc dừng ở dòng đầu tiên. Lý do rất thực tế: đi đường bộ từ Lào Cai, không qua sân bay, địa hình thấp, và mức 4.750.000đ nhân bốn mươi vẫn nằm trong khoảng cả hội gật đầu được.
Nếu đoàn anh chị nhất định muốn đi tuyến có tuyết, xin đọc kỹ phần độ cao trước khi rao với cả hội: chúng tôi bóc từng mốc ở bài ba tuyến Vân Nam xếp theo độ cao, ai dừng ở đâu.
Còn muốn biết trong 4.750.000đ có đúng những gì — mấy bữa ăn, khách sạn hạng nào, hướng dẫn viên mấy thứ tiếng — mời anh chị xem bài tour Châu Hồng Hà 4.750.000đ gồm những gì. Trưởng đoàn cần bảng này hơn ai hết, vì anh chị là người phải trả lời bốn mươi câu hỏi về nó.
Đoàn đông thì có ưu đãi gì? Nói thật phần chưa có
Đây là câu anh chị sẽ hỏi ngay, nên chúng tôi trả lời ngay, kể cả khi câu trả lời không đẹp.
🔲 Chính sách suất miễn phí và mức ưu đãi theo số lượng khách cho tuyến Vân Nam hiện chưa được công bố thành văn bản.
Nghĩa là hôm nay chúng tôi không đưa ra được một con số kiểu “đi bao nhiêu người thì tặng bao nhiêu suất”. Chúng tôi không bịa một con số cho dễ nghe rồi đến lúc ký hợp đồng lại nói khác.
Cách làm đúng với anh chị lúc này:
- Gọi 0938.345.222, báo rõ số khách dự kiến, khoảng ngày đi, tuyến muốn đi, độ tuổi trung bình của đoàn.
- Yêu cầu báo giá đoàn bằng văn bản, ghi rõ mức giá trên đầu người, phần ưu đãi (nếu có) và điều kiện kèm theo.
- Cầm văn bản đó về họp hội. Đừng đọc lại bằng trí nhớ.
Một mẹo nhỏ mà trưởng đoàn nào cũng nên biết: hỏi luôn về chính sách hủy và đổi tên khách. Đoàn bốn mươi người thì gần như chắc chắn có người rút vào phút chót — nhà có việc, ốm, con cái không cho đi. Anh chị cần biết trước lúc đó mất bao nhiêu, chứ không phải biết lúc nó xảy ra.
🔲 Nói thẳng thêm một phần chưa có: chính sách hủy và hoàn cọc cho tuyến này cũng chưa được công bố thành văn bản trên website. Vì thế anh chị bắt buộc phải hỏi và yêu cầu ghi vào hợp đồng trước khi thu của hội một đồng nào. Chúng tôi thà bị hỏi khó còn hơn để anh chị đoán.
Điều quan trọng nhất cả bài: đừng làm người ôm tiền
Nếu anh chị chỉ đọc một mục trong bài này, xin đọc mục này.
Nhiều trưởng đoàn làm theo thói quen: thu tiền của cả hội vào tài khoản cá nhân mình, gom đủ rồi chuyển một cục cho công ty tour.
Cách đó tiện cho anh chị. Nhưng nó đặt anh chị vào đúng vị trí xấu nhất: anh chị trở thành người chịu trách nhiệm về tiền, trong khi anh chị không phải là người cung cấp dịch vụ.
Chuyện gì xảy ra nếu công ty tour làm không đúng cam kết? Cả hội sẽ không đi đòi công ty. Cả hội quay sang hỏi anh chị. Vì tiền của họ nằm trong sao kê tài khoản mang tên anh chị.
Cách làm khác, phẳng hơn nhiều:
- Hợp đồng dịch vụ du lịch ký giữa công ty và từng khách, hoặc giữa công ty và tổ chức đứng ra (hội, công đoàn, doanh nghiệp). Không phải giữa công ty và cá nhân anh chị.
- Từng người tự chuyển tiền vào tài khoản doanh nghiệp, đúng tên trên hợp đồng, ghi rõ nội dung chuyển khoản là họ tên khách.
- Anh chị giữ vai trò điều phối, không giữ vai trò thủ quỹ. Anh chị chốt danh sách, nhắc lịch, làm cầu nối. Không cầm tiền.
- Mỗi khách giữ một bản xác nhận thanh toán mang tên mình.
Làm được bốn việc này, anh chị chuyển toàn bộ phần “ai chịu trách nhiệm” về đúng chỗ của nó: một pháp nhân có giấy phép lữ hành quốc tế. Anh chị vẫn là người tổ chức chuyến đi cho hội, nhưng không còn là người bị hỏi tiền.
Cách tự tra giấy phép lữ hành quốc tế của một đơn vị — tra được, không cần tin lời ai — chúng tôi hướng dẫn từng bước ở bài cách kiểm tra giấy phép lữ hành quốc tế của một hãng. Trưởng đoàn nên tra trước khi mở lời với hội, không phải sau.
Và trước khi chốt bất kỳ đơn vị nào, mời anh chị đọc bài đi Vân Nam có bị lừa không. Bài đó bóc ba cơ chế mất tiền đã lên báo, kèm sáu dấu hiệu nên dừng tay. Người đứng ra thu tiền của cả hội là người cần bộ dấu hiệu đó nhất.
Sức khỏe trong một đoàn bốn mươi người: phải hỏi trước, không hỏi sau
Trong bốn mươi người sẽ có người đang uống thuốc huyết áp. Có người tiểu đường. Có người tim mạch. Có người vừa mổ.
Họ thường không khai. Vì sợ bị gạt ra khỏi chuyến đi của hội.
Nỗi sợ thật của họ không phải mệt. Là sợ thành người làm cả đoàn phải chờ. Đó cũng là nỗi sợ anh chị nên gọi tên ra trong buổi họp hội, nhẹ nhàng thôi, để người ta dám nói.
Ba việc nên làm:
- Hỏi trước bằng phiếu, không hỏi giữa cuộc họp đông người. Ai đang điều trị bệnh gì, đang uống thuốc gì, đi lại có khó khăn gì.
- Báo lại cho công ty và cho hướng dẫn viên trước ngày khởi hành, không báo lúc đã sang bên kia biên giới.
- Với tuyến có điểm trên 3.000m, ai có bệnh nền cần hỏi bác sĩ đang theo dõi cho mình trước khi ghi tên.
Chúng tôi làm du lịch, không thay được lời khuyên y tế. Với đoàn có người lớn tuổi hoặc có bệnh nền, xin anh chị để họ hỏi ý kiến bác sĩ trước, rồi mới gọi cho chúng tôi để chọn tuyến khớp với câu trả lời đó.
Riêng phần bố mẹ, cô chú trên 65 tuổi đi được tới đâu, chúng tôi viết kỹ ở bài bố mẹ 65–70 tuổi đi Vân Nam được không.
Có một câu chúng tôi nói thật: một đơn vị dám bảo anh chị “bác này không nên đi tuyến đó” là một đơn vị đang từ chối tiền. Anh chị nên chọn người dám từ chối mình.
Lịch đếm ngược cho trưởng đoàn
Anh chị có thể chép đoạn này ra sổ.
Trước chuyến đi khoảng 6–8 tuần: họp hội, thống nhất tuyến và khoảng ngày, xin báo giá đoàn bằng văn bản, tra giấy phép đơn vị.
Trước 4–6 tuần: chốt danh sách cứng. Gửi bộ câu hỏi sức khỏe. Yêu cầu hợp đồng, đọc kỹ phần hủy và đổi tên. Bắt đầu gom hồ sơ giấy tờ theo hướng dẫn của bộ phận điều hành.
Trước 2–3 tuần: đối chiếu lại từng dòng danh sách. Ai chưa nộp đủ thì gọi trực tiếp, đừng nhắn nhóm. Chốt phòng đôi, phòng đơn, ai ở với ai — đây là việc dễ gây tự ái nhất, nên làm sớm.
Trước 1 tuần: phát cho cả đoàn một tờ thông tin: giờ tập trung, số điện thoại hướng dẫn viên, số điện thoại của anh chị, cách liên lạc khi sang bên kia biên giới, danh sách đồ cần mang và thuốc cá nhân.
Ngày đi: anh chị chỉ cần điểm danh. Phần còn lại là việc của công ty.
Hỏi nhanh, đáp thẳng
Đoàn bao nhiêu người thì đặt được tour riêng đi Vân Nam?
Đoàn hội nhóm thường gom từ khoảng 20 người trở lên là đã bàn được phương án chạy riêng theo lịch của đoàn thay vì ghép chung. Số khách cụ thể, ngày khởi hành và mức giá theo đoàn, anh chị gọi 0938.345.222 báo số lượng dự kiến để được báo giá bằng văn bản.
Đoàn 40 người đi Vân Nam hết bao nhiêu tiền?
Lấy giá niêm yết làm mốc: tuyến Châu Hồng Hà 4 ngày 4 đêm là 4.750.000đ/khách, tức khoảng 190 triệu đồng cho 40 người. Bản 3 ngày 3 đêm là 3.389.998đ/khách. Tuyến Côn Minh – Kiệu Tử 4 ngày 3 đêm là 6.490.000đ/khách. 🔲 Mức ưu đãi và suất miễn phí theo số lượng hiện chưa được công bố thành văn bản, nên chúng tôi không đưa con số ước chừng ở đây.
Trưởng đoàn có nên thu tiền hộ cả hội không?
Không nên. Từng khách nên tự chuyển vào tài khoản doanh nghiệp đúng tên trên hợp đồng, ghi rõ họ tên mình. Trưởng đoàn giữ vai trò điều phối và chốt danh sách, không giữ vai trò thủ quỹ. Cách này đưa trách nhiệm về đúng pháp nhân cung cấp dịch vụ.
Trong đoàn có người huyết áp cao, có đi được không?
Việc này phải bắt đầu từ bác sĩ đang theo dõi cho người đó, không bắt đầu từ người bán tour. Về địa hình: tuyến Châu Hồng Hà nằm ở vùng thấp; tuyến Kiệu Tử có đỉnh 4.223m; tuyến Lệ Giang – Shangri-La có điểm 3.450m và 4.506m. Có ý kiến bác sĩ rồi hãy gọi cho chúng tôi để chọn tuyến.
Đoàn đi Châu Hồng Hà có phải làm hộ chiếu và xin visa không?
Tuyến Châu Hồng Hà không phải xin visa Trung Quốc, khách đi bằng giấy thông hành. Ai có hộ chiếu còn hạn cũng dùng được theo diện hộ chiếu. Phần giấy tờ cụ thể cho từng trường hợp trong đoàn, anh chị gọi 0938.345.222 để được hướng dẫn đúng theo thời điểm đặt.
Sát ngày có người rút thì sao?
Đây là chuyện gần như đoàn nào cũng gặp. Vì vậy điều kiện hủy và điều kiện đổi tên khách phải được hỏi và ghi vào hợp đồng ngay từ đầu, trước khi thu tiền của hội. 🔲 Chính sách này cho tuyến Vân Nam chưa có bản công bố trên website, anh chị yêu cầu bằng văn bản khi làm hợp đồng.
Trước khi anh chị mở lời với cả hội
Chuyện lớn nhất của một trưởng đoàn không phải là tổ chức được chuyến đi. Là sau chuyến đi, cả hội vẫn còn quý nhau.
Muốn thế thì mọi thứ phải rõ từ trước: rõ giá, rõ ai chịu trách nhiệm, rõ tiền chuyển vào đâu, rõ ai không nên đi tuyến nào, rõ cả những thứ công ty chưa có.
Anh chị cứ hỏi khó chúng tôi. Hỏi tên pháp nhân, hỏi số giấy phép lữ hành quốc tế, hỏi tài khoản đứng tên ai, hỏi hợp đồng mẫu, hỏi cả chính sách hủy mà chúng tôi vừa nói thẳng là chưa có văn bản. Hỏi hết rồi hãy đem ra họp hội.
Gọi hoặc nhắn Zalo 0938.345.222 — báo số khách dự kiến, khoảng ngày đi và độ tuổi trung bình của đoàn, chúng tôi gửi lại báo giá đoàn bằng văn bản để anh chị cầm đi họp.
Muốn có cái mà hỏi cho sát, anh chị mở sẵn tour Bình Biên – Di Lặc – Kiến Thủy – Khai Viễn – Mông Tự 4 ngày 4 đêm, 4.750.000đ — đây là chương trình phần lớn đoàn hội nhóm chọn. Đoàn nào muốn đi tuyến có tuyết thì mở thêm tour Hà Khẩu – Côn Minh – Núi tuyết Kiệu Tử 4 ngày 3 đêm, 6.490.000đ, đọc kỹ phần độ cao rồi hãy rao với hội.
Người hỏi khó là người chúng tôi phục vụ dễ nhất.
