Phần lớn pháo đài được xây để bảo vệ một thành phố. Rohtas thì được xây để chặn một người.
Mục lục
Bối cảnh
Năm 1540, Sher Shah Suri — một tướng lĩnh gốc Afghan — đánh bại hoàng đế Mughal Humayun và chiếm quyền ở Bắc Ấn. Humayun phải chạy sang Ba Tư.
Sher Shah biết Humayun sẽ quay lại, và biết đường quay lại sẽ đi qua vùng này. Ông cũng cần kiểm soát các bộ tộc địa phương vốn không thần phục.
Giải pháp: xây một pháo đài khổng lồ chắn ngang tuyến đường từ Kabul về Ấn Độ. Công trình được xây trong khoảng 1541 – 1548.
Lịch sử sau đó đi theo hướng khác: Sher Shah mất năm 1545, triều đại của ông không kéo dài, và Humayun quay lại giành lại ngai vàng năm 1555. Pháo đài Rohtas chưa từng phải chịu một cuộc vây hãm lớn nào.
Quy mô
- Tường thành: chu vi khoảng 4 km, dày tới hơn 10 m ở một số đoạn.
- Cổng: 12 cổng, trong đó Sohail Gate là cổng còn nguyên vẹn nhất và đồ sộ nhất.
- Tháp canh: hàng chục tháp dọc tường.
- Vị trí: trên các gò đồi, lợi dụng địa hình tự nhiên và hai dòng suối làm hào.
Đây không phải pháo đài kiểu cung điện mà là công trình quân sự thuần túy — điều làm nó khác hẳn Thành Lahore của người Mughal sau này.
Kiến trúc
UNESCO ghi nhận Rohtas là ví dụ tiêu biểu của kiến trúc quân sự thời kỳ đầu Hồi giáo ở Nam Á, với sự pha trộn giữa truyền thống xây dựng của vùng Thổ Nhĩ Kỳ – Trung Á và các yếu tố tiểu lục địa Ấn Độ.
Các chi tiết trang trí trên cổng — hoa văn hình hoa sen, chạm khắc đá — cho thấy thợ địa phương tham gia xây dựng.
Bên trong pháo đài có gì
Điểm bất ngờ với nhiều người: bên trong tường thành ngày nay là một ngôi làng đang sống. Nhà dân, ruộng, trường học nằm ngay trong khu vực pháo đài.
Các công trình còn lại gồm:
- Sohail Gate — cổng chính, được bảo tồn tốt nhất.
- Haveli Man Singh — công trình nhỏ trên điểm cao, nhìn toàn cảnh.
- Rani Mahal — phần còn lại của một công trình cung điện.
- Giếng bậc thang — hệ thống cấp nước cho đồn trú.
- Nhà thờ Hồi giáo Shahi — công trình nhỏ gần cổng.
Đi Rohtas
Pháo đài nằm gần thị trấn Dina, huyện Jhelum, tỉnh Punjab — cách Islamabad khoảng 2 tiếng xe và nằm gần tuyến cao tốc đi Lahore.
Đây là điểm dừng hợp lý trên đường Islamabad – Lahore, hoặc chuyến đi trong ngày từ thủ đô.
Cần khoảng 2 – 3 tiếng để đi hết các điểm chính. Khu vực rộng, nên đi bộ nhiều.
Mùa đi: tháng 10 – 3.
Bài liên quan
Vì sao Vietkingtravel viết loạt bài này
Ngày 22/9/2026 tại Hà Nội, Vietkingtravel (thuộc VINATAT Group) nhận phần điều phối khách mời và kết nối B2B cho hội nghị xúc tiến du lịch Việt Nam – Pakistan, do Đại sứ quán Pakistan tại Việt Nam tổ chức, Đại sứ quán Việt Nam tại Pakistan phối hợp, cùng CLB Lữ hành UNESCO Hà Nội. Chúng tôi ngồi đối diện 18 doanh nghiệp lữ hành Pakistan suốt một buổi sáng, gặp Đại sứ Kohdayar Marri và ông Hameedullah Nasar — Thư ký Văn hóa, Du lịch và Lưu trữ tỉnh Balochistan.
Loạt bài này không bán tour. Đội ngũ chúng tôi chưa từng đặt chân tới Pakistan; mọi dữ kiện đều dẫn từ nguồn quốc tế công khai (UNESCO, tài liệu du lịch bản địa Pakistan) và tài liệu do chính các đối tác Pakistan cung cấp tại sự kiện. Chúng tôi viết vì tiếng Việt gần như chưa có nội dung tử tế về đất nước này.
Vietkingtravel — Công ty TNHH Du lịch và Công nghệ Việt Nam. Giấy phép lữ hành quốc tế số 01-1082/2018/TCDL-GP LHQT.
