Săn cực quang mặc gì? Mặc nhiều lớp cho −30°C

Đêm săn không lạnh nhất lúc bạn bước ra khỏi xe. Nó lạnh nhất vào giờ thứ hai, khi bạn đã đứng yên trên tuyết, đã bỏ găng ra chụp ba tấm ảnh, và ngón tay không còn là của mình. Một độc giả VnExpress đi Teriberka kể tay tê cứng khi bỏ găng chụp, tuyết lọt vào giày; một nhóm người Việt khác kể mặc “tám trăm” lớp áo quần cho mỗi đêm. Bài này không chọn nhãn hiệu cho bạn. Nó trả lời một việc: ở nhiệt độ mà nhiều nguồn tả là −20 đến −30°C, hai người nên mặc gì từ đầu đến chân, và bỏ gì vào vali.

Trả lời nhanh trong 30 giây

• Nguyên tắc ba lớp: lớp trong ôm sát để thoát ẩm, lớp giữa giữ ấm, lớp ngoài chắn gió và nước. Tránh cotton.
• Đầu, tay, chân quyết định cảm giác lạnh. Mũ che tai, khăn buff, găng lót mỏng cảm ứng cộng găng hoặc mittens ngoài, tất len và giày cách nhiệt, chống trượt.
• Đứng yên mới là phần khó. Săn cực quang là đứng ngoài trời hàng giờ, mà một số bài hướng dẫn khuyên tập “nhảy cực quang”: dậm chân tại chỗ để máu lưu thông.
• “−30°C” là mức lạnh các nguồn dùng để cảnh báo và để chuẩn bị, không phải nhiệt độ mọi đêm. Trung bình tháng 1 ở Murmansk khoảng −9,6°C theo Wikipedia. Có đêm lạnh hơn nhiều, nhất là khi có gió.
• Pin máy ảnh và điện thoại hao nhanh khi lạnh: giữ pin dự phòng trong túi áo sát người.
• Thuê hay mua: không tìm được giá thuê đồ ấm ở Murmansk. Một đơn vị bán tour tự ước cả bộ chống rét −30°C để mua khoảng 3 đến 8 triệu đồng.

Xem thêm du lịch Nga.

Vì sao người đi theo cặp, theo nhóm mê ảnh nên đọc bài này khác những bài khác?

Bài “mặc gì đi Bắc Âu” thường viết cho khách bay từ châu Âu sang Lapland, còn bài tiếng Việt về Murmansk hay dừng ở câu “mặc thật ấm”. Bạn thì phải xếp cả đồ chụp ảnh vào cùng một cái vali, và đứng ngoài trời lâu hơn khách đi tham quan. Giới hạn nói trước: Vietkingtravel chưa có đoàn Murmansk, nên bài không có kinh nghiệm thực địa của chúng tôi. Bài tổng hợp từ cẩm nang tiếng Việt, hướng dẫn của đơn vị Bắc Âu, nguồn y tế công cộng và lời người đi thật, đọc ngày 20/10/2026. Khi có đoàn đi thực tế, chúng tôi sẽ cập nhật bằng ảnh và ghi chép thật. Bài này là bài tổng; các bài riêng về giày đi tuyết và găng chụp ảnh sẽ đăng sau.

“−30°C” là lạnh thế nào, và có đêm nào cũng lạnh vậy không?

Nhiệt độ các nguồn nêu rất lệch nhau, nên đây là bảng đối chiếu thay vì một con số:

Nguồn	Số ghi	Ghi chú
Wikipedia, Murmansk (trung bình 1991–2020)	Tháng 1: −9,6°C mỗi ngày; tháng 7: 13,2°C	Trung bình cả ngày lẫn đêm, không phải đêm lạnh nhất
Wikipedia, Teriberka	Tháng 1: cao nhất trung bình −4,0°C, thấp nhất trung bình −9,8°C; mức thấp kỷ lục trong bảng là −32,0°C, ghi vào tháng 3	Số của một trạm đo
J Travel (cẩm nang tiếng Việt)	Tháng 11–1: −5 đến −15°C; tháng 2–3: −5 đến −20°C	Của đơn vị bán tour
Tràng An Travel	Tháng 11–12: −10 đến −25°C	Của đơn vị bán tour
Vielatin (30/9/2026)	Khoảng −30°C vào tháng 12–1	Của đơn vị bán tour
Độc giả VnExpress (đăng 7/1/2022, chuyến cuối 2018 đầu 2019)	−40°C ở Teriberka	Lời kể một người
Tuổi Trẻ (6/3/2026)	−20°C khi ca sĩ Đoan Trường mặc áo dài săn cực quang	Một đêm

Nói gọn: trung bình tháng 1 (khoảng −10°C) ấm hơn nhiều so với con số −30°C hay được nhắc, nhưng đêm đứng yên ngoài trời không diễn ra theo trung bình. Cái bạn cần chuẩn bị là đêm lạnh nhất của chuyến, không phải ngày trung bình. Khi các nguồn chênh nhau tới hơn 10 độ, hãy chuẩn bị theo mốc lạnh hơn.

Gió làm cảm giác lạnh hơn bao nhiêu?

Theo Cơ quan Thời tiết Quốc gia Hoa Kỳ (NWS), gió làm da hở mất nhiệt nhanh hơn: ở 0°F (khoảng −18°C) với gió 15 dặm một giờ (khoảng 24 km/giờ), cảm giác lạnh tương đương −19°F (khoảng −28°C), và da hở có thể đóng băng sau khoảng 30 phút. Trang NWS cũng lưu ý nắng gắt có thể làm cảm giác ấm hơn 10 đến 18°F, nhưng đêm săn thì không có nắng. Ý nghĩa thực tế: một đêm −18°C có gió có thể “ăn” như −28°C trên mặt và tay.

Chúng tôi không có số đo gió tại Teriberka, nên không thể nói đêm bạn đi sẽ ra sao. Điều rút ra được: che kín da hở, nhất là mặt và ngón tay. Số trên ứng dụng thời tiết cũng có thể lệch: một bài ở Rovaniemi (Phần Lan) trên Báo Lâm Đồng (14/12/2025) kể dự báo −5°C mà thực tế −23°C. Đó không phải Nga, nhưng là lý do để bạn lấy mốc lạnh hơn khi chuẩn bị.

Đứng yên ba tiếng khác đi bộ ba tiếng ra sao?

Giờ săn các nguồn ghi phổ biến là 21h đến 1h (xem cực quang ở Nga tháng mấy). Phần lớn thời gian đó bạn không đi. Bạn đứng, ngồi trong xe rồi đứng lại, rồi chờ theo dự báo chỉ số KP.

Hướng dẫn của đơn vị Lights Over Lapland ở Thụy Điển nói rõ: giữ cho chân cử động, dậm chân tại chỗ, họ gọi vui là “aurora dance”. Hướng dẫn cũng khuyên đừng chồng quá nhiều lớp đến mức chặn lưu thông máu. Người Nga có câu được TS. Trịnh Lê Anh trích trong ký sự đăng Báo Quốc tế (21/3/2026): “không có thời tiết xấu, chỉ có quần áo chưa đủ ấm”. Ông cũng viết “Cực quang không dành cho người vội vã”.

Nguyên tắc ba lớp: lớp nào làm việc gì?

J Travel mô tả đúng ba lớp, và các hướng dẫn Bắc Âu cũng giống vậy:

Lớp	Việc cần làm	Chất liệu các nguồn khuyên	Tránh
Trong	Ôm sát người, thoát mồ hôi	Len merino, tơ tằm, sợi tổng hợp kỹ thuật	Cotton (giữ ẩm)
Giữa	Giữ ấm	Áo lông cừu (fleece), len	Quá chật
Ngoài	Chắn gió, nước	Áo phao dài chắn gió có mũ, quần lót chống gió	Áo khoác mỏng, thấm nước

Lights Over Lapland khuyên lớp trong ôm sát, dùng len merino và lông vũ cho lớp ngoài, tránh cotton và denim vì “giữ ẩm rất tệ”. Perlan (Iceland) khuyên áo ngoài và quần chắn gió, chống thấm nhưng vẫn cử động được. NHS (Anh) và CDC (Mỹ) cũng cùng ý: nhiều lớp rộng, ngoài chống thấm, giữ khô. CDC còn nhắc quần áo ướt làm tăng nguy cơ lạnh, và nên cởi nhanh khi bị ướt.

Đầu, tay, chân: bộ phận nào quyết định cảm giác lạnh?

Bộ phận	Nguồn khuyên	Điều cần để ý
Đầu, tai	Mũ che tai, thêm khăn buff; mũ kiểu trapper giữ ấm tai tốt (Lights Over Lapland)	Buff không bị gió thổi vào mặt hay máy ảnh khi đang chụp
Tay	Găng lót mỏng cảm ứng ở trong, thêm găng dày hoặc mittens khi dưới khoảng −15°C (Lights Over Lapland); J Travel: găng hai lớp	Mittens ấm hơn găng vì giữ một khoảng không khí quanh bàn tay. Bỏ găng ra chụp là lúc tay tê nhanh nhất
Chân	Tất len hoặc merino dày vừa; không chồng thêm nhiều tất vì chặn máu; có thể thêm lót giày nỉ; giày cách nhiệt, chống thấm, đế bám (J Travel, Perlan, Lights Over Lapland)	Tuyết lọt cổ giày là lỗi người Việt kể lại
Mặt, cổ	Khăn che mặt (J Travel); khăn hoặc buff che cổ	Che kín da hở: NHS và CDC nói mũi, tai, má, cằm, ngón tay, ngón chân dễ tê cóng nhất
Miếng dán giữ nhiệt	J Travel: đặt trong giày và găng	Lights Over Lapland: phải kích hoạt trước khi ra ngoài, không thì “không chạy”

Chi tiết từng món (đế giày, cổ giày, loại găng chụp ảnh) sẽ ở bài riêng, đăng sau. Ở bài tổng này chúng tôi chỉ nêu nguyên tắc: mỗi bộ phận có một việc, và bỏ sót một bộ phận thì phần còn lại khó bù được.

Bảng đồ cần có theo mức −10, −20, −30°C

Đây là bảng chúng tôi tự xếp từ các nguồn trên, không phải tiêu chuẩn của nhà sản xuất. Nguồn chỉ nêu rõ một mốc: mittens khi dưới khoảng −15°C. Còn lại là cách xếp của chúng tôi để bạn hình dung “thêm gì khi lạnh hơn”.

Món	Mức −10°C	Mức −20°C	Mức −30°C hoặc có gió
Lớp trong thân	Một lớp giữ nhiệt ôm sát	Một lớp giữ nhiệt dày, hoặc hai lớp mỏng	Giữ nhiệt dày, cộng quần giữ nhiệt
Lớp giữa	Áo lông cừu	Áo lông cừu dày hoặc len	Áo lông cừu hoặc len dày, thêm áo gi-lê
Lớp ngoài	Áo phao chắn gió	Áo phao dài có mũ	Áo phao lông vũ dài, có mũ lông; quần lót chắn gió
Đầu	Mũ len che tai	Mũ che tai + buff	Mũ trapper + buff, che kín mặt
Tay	Găng lót + găng	Găng lót cảm ứng + găng dày	Găng lót cảm ứng + mittens (mốc −15°C của Lights Over Lapland)
Chân	Tất len + giày đi tuyết	Tất merino dày + giày chống thấm	Tất merino dày + lót nỉ + giày cách nhiệt, đế bám; miếng dán
Phụ kiện	Pin dự phòng	Pin dự phòng + miếng dán tay	Miếng dán tay, chân + túi giữ pin sát người

Mức −10°C gần với trung bình tháng 1 ở Murmansk và mức thấp trung bình ở Teriberka (theo Wikipedia). Mức −20°C gần với khoảng J Travel ghi cho tháng 2–3. Mức −30°C là kịch bản xấu mà nhiều nguồn dùng để chuẩn bị. Muốn biết từng tháng lạnh ra sao, xem lại bảng ở bài cực quang ở Nga tháng mấy. Nếu bạn đi vào đầu mùa, tháng 9–10, J Travel ghi 0 đến 5°C, nên lớp ngoài và tay chân có thể nhẹ hơn nhiều so với cột cuối của bảng.

Máy ảnh và điện thoại: pin, cảm ứng, chân máy

Cái lạnh làm hao pin nhanh, và cái giá của hao pin là mất ảnh đúng lúc cực quang xuất hiện. Perlan khuyên mang pin dự phòng và để trong túi trong, cộng sạc dự phòng, đèn đầu, chân máy chắc vì gió làm mờ ảnh phơi sáng lâu. J Travel khuyên chân máy, ống góc rộng khẩu lớn, pin dự phòng giữ trong túi áo sát người, phơi sáng khoảng 5 đến 15 giây. Găng lót cảm ứng giúp bấm màn hình mà không cần trần tay.

Một bình luận dưới vlog săn cực quang của người Việt nói “phải có máy ảnh chuyên dụng” mới chụp được. Chúng tôi không đánh giá máy nào, nhưng việc giữ tay không đóng băng và pin không chết quan trọng ngang chọn máy.

Tám việc nên làm trước khi bước ra xe

Danh sách này do chúng tôi rút từ các nguồn đã dẫn, không phải quy trình của một đơn vị nào:

1. Mặc lớp trong và lớp giữa ở nơi ấm, vì chỉnh quần áo ngoài trời lúc −20°C rất mất nhiệt.
2. Kích hoạt miếng dán nhiệt trước khi ra ngoài; Lights Over Lapland nói chúng không hoạt động nếu chưa kích hoạt.
3. Đặt pin dự phòng của máy ảnh và điện thoại trong túi áo sát người (J Travel, Perlan).
4. Đeo găng lót cảm ứng ngay từ đầu, mittens ra ngoài, để khỏi phải trần tay (Lights Over Lapland).
5. Che kín mặt, cổ và tai bằng buff và mũ.
6. Mang bình giữ nhiệt; một blogger người Việt đi Tromsø (Du Lịch Đâu, 14/2/2026) cũng mang bình giữ nhiệt. NHS khuyên ăn uống đều đặn khi ở lạnh lâu.
7. Dậm chân và cử động tay trong lúc chờ.
8. Nói ngay với người dẫn nếu thấy đau, tê hoặc mất cảm giác ở ngón tay, ngón chân, mũi, tai.

Thuê hay mua đồ ấm?

Ba điều chúng tôi tìm được, đều có giới hạn:

1. Giá mua: Vielatin (30/9/2026) ước trang phục chống rét âm 30°C khoảng 3 đến 8 triệu đồng, gồm áo lông vũ từ 800 fill power trở lên, quần lót chắn gió, giày chống thấm đế cao su dày, đồ giữ nhiệt. Đây là ước tính của đơn vị bán tour, không có giá niêm yết.
2. Thuê ở Murmansk: chúng tôi không tìm được nguồn công khai về giá thuê. Trong tư liệu đã đọc, Bến Thành chỉ phát găng, giày, mũ khi lái xe trượt tuyết; Tràng An nói “cung cấp trang phục chuyên dụng” nhưng không rõ gồm gì. Vì thế đừng giả định tour nào cũng cho mượn đủ.
3. Thuê ở Bắc Âu: Lights Over Lapland (Thụy Điển) cung cấp áo liền thân cách nhiệt cho tour buổi tối và cho thuê giày Arctic; tác giả khuyên thuê thay vì mua giày nặng. Đó là Thụy Điển, không phải Nga.

Nếu cả hai cùng mua, hãy nhân đôi: khoảng 3 đến 8 triệu cho một bộ nghĩa là khoảng 6 đến 16 triệu cho hai người, theo phép nhân của chúng tôi từ ước tính của Vielatin. Bộ đồ ba lớp này còn dùng lại được cho một chuyến ngắm tuyết khác, ví dụ Moscow tháng 12 khi chương trình ghi −5 đến −10°C.

Cách chọn mà chúng tôi thấy hợp lý: mua những thứ sát người và dễ vừa (lớp trong, tất, găng lót), cân nhắc thuê hoặc mượn những thứ cồng kềnh (áo ngoài, giày) khi tour cho. Trước khi cọc, hãy hỏi bằng văn bản: tour có phát đồ không, gồm những món nào, phí bao nhiêu, size nào.

Những dấu hiệu cần vào trong ngay

Đây là thông tin tham khảo từ nguồn y tế công cộng, không thay lời bác sĩ. CDC (trang đề ngày 25/8/2026) ghi dấu hiệu tê cóng gồm da đỏ hoặc đau ở một vùng, da trắng hoặc vàng xám, da cứng bất thường như sáp, và tê, vì mô đóng băng có thể không còn cảm giác nên người ta khó nhận ra. Dấu hiệu hạ thân nhiệt ở người lớn gồm run, kiệt sức, lú lẫn, vụng về, nói líu, buồn ngủ; CDC gọi đây là cấp cứu y tế khi thân nhiệt dưới 35°C. NHS (Anh) nhắc khi nghi tê cóng: vào chỗ ấm, không chà xát, không hơ trực tiếp vào lửa hay lò sưởi, và tránh rượu.

Nếu bạn có bệnh tim mạch, bệnh về tuần hoàn ngoại biên hay đang dùng thuốc, hãy hỏi bác sĩ trước chuyến đi. Người có dấu hiệu bất thường phải vào trong xe, bảo người dẫn, không ráng chịu để chụp thêm ảnh.

Chuyến Moscow – Saint Petersburg của chúng tôi có cần cả bộ này không?

Không. Chương trình Cung đường Vàng nước Nga mùa đông của Vietkingtravel đi Moscow và Saint Petersburg, không có Murmansk. Chương trình ghi tháng 12 phổ biến −5 đến −10°C, và vỉa hè, bậc thềm có thể đóng băng. Bạn vẫn cần ba lớp, giày chống trượt và găng, nhưng không cần mức −30°C. Số tuyết và nhiệt độ từng tháng ở Moscow nằm ở bài Moscow có tuyết không. Nếu đây là lần đầu bạn sắm đồ giữ nhiệt, 8 thứ phải mang khi ngắm tuyết là bản nền ngắn hơn, viết cho một chuyến khác.

Còn chuyện cực quang có thấy hay không, xem săn cực quang có chắc thấy không. Mặc ấm không làm tăng cơ hội thấy; nó chỉ giúp bạn đứng đủ lâu để cơ hội có đất dùng. Với một cặp đôi, điều đáng làm là thử bộ đồ ở nhà trước chuyến đi: mặc đủ lớp, đeo găng, rồi thử bấm điện thoại và máy ảnh. Nếu bạn không bấm được nút nào khi đã đeo găng, bạn sẽ phải trần tay ngoài trời đúng lúc cực quang xuất hiện.

Ai không nên chọn đêm săn ngoài trời?

Người không chịu được đứng yên ngoài trời nhiều giờ ở nhiệt độ âm sâu. Người có bệnh tuần hoàn hay hô hấp chưa hỏi bác sĩ. Người đi cùng trẻ nhỏ hay người lớn tuổi sức yếu cũng nên hỏi kỹ phương án ngồi xe. Người cần biết trước kết quả thì chưa ai trả lời được câu đó. Nếu bạn thuộc một trong các nhóm trên, hãy hỏi người bán tour về phương án nghỉ trong xe hoặc trong nhà trước khi cọc.

Muốn nhận lịch tour săn cực quang Murmansk khi chúng tôi chốt xong, hãy để lại số điện thoại ở cuối bài.

Nguồn tham khảo

Đọc ngày 20/10/2026 trừ khi ghi khác. Số nhiệt độ, giá và thông tin có thể thay đổi.

• J Travel, “Săn cực quang Murmansk: tháng nào đẹp, đi thế nào, mặc gì”
• Vielatin, “Chi phí tour cực quang Murmansk 2026–2027” (30/9/2026)
• Tràng An Travel, “Kinh nghiệm đi tour ngắm cực quang Murmansk”
• Báo Quốc tế, “Murmansk: khi bóng tối trở thành đặc sản” (21/3/2026)
• VnExpress, “Hành trình săn bắc cực quang khó quên ở Nga” (7/1/2022)
• Tuổi Trẻ, “Đoan Trường mặc áo dài giữa Bắc Cực” (6/3/2026)
• YouTube, Đông Đông Tây Tây, “#138 Khám phá Murmansk” (1/3/2026)
• Wikipedia, Murmansk
• Wikipedia, Teriberka
• National Weather Service, Cold and Wind Chill Chart
• CDC, Preventing Hypothermia (25/8/2026)
• NHS, Frostbite
• Lights Over Lapland, “How to stay warm in the Arctic”
• Perlan, “What to wear and bring to see the northern lights”