6 Lỗi Thường Gặp Khi Mang Đồ Ăn Vào Châu Âu Và Cách Tránh [Hải Quan]

Mang đặc sản quê nhà sang Châu Âu làm quà hay để vơi đi nỗi nhớ hương vị quê hương là nhu cầu chính đáng của rất nhiều du khách Việt. Tuy nhiên, hành trình khám phá trời Âu của bạn có thể gặp trắc trở ngay tại cửa hải quan chỉ vì những món mang đồ ăn vào châu Âu không đúng quy định. Bài viết này của Vietking Travel sẽ chỉ ra 6 lỗi sai phổ biến nhất và hướng dẫn chi tiết cách chuẩn bị thực phẩm đúng luật, giúp bạn có một chuyến đi trọn vẹn và an tâm tuyệt đối.

Vì sao quy định về thực phẩm vào Châu Âu lại nghiêm ngặt đến vậy?

Câu trả lời ngắn: Châu Âu áp dụng các quy định khắt khe về nhập khẩu thực phẩm cá nhân chủ yếu để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh động vật (như lở mồm long móng, tả lợn châu Phi) và bảo vệ sức khỏe cộng đồng cũng như nền nông nghiệp của khối EU.

Bảo vệ an toàn sinh học và ngăn chặn dịch bệnh

Lý do hàng đầu khiến Hải quan EU “mạnh tay” với thực phẩm xách tay là nguy cơ lây lan dịch bệnh. Các loại vi khuẩn, virus gây bệnh nguy hiểm cho gia súc, gia cầm hoàn toàn có thể tồn tại trong thịt, sữa và các chế phẩm từ chúng, ngay cả khi đã được chế biến, hun khói hay đóng gói chân không. Một mẩu xúc xích hay một ít ruốc mang mầm bệnh có thể gây ra những đợt bùng phát dịch bệnh tàn khốc, gây thiệt hại hàng tỷ Euro cho nền kinh tế Châu Âu. Do đó, kiểm dịch thực phẩm là chốt chặn quan trọng nhất để bảo vệ an toàn sinh học cho toàn khu vực.

Kiểm soát chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm

Châu Âu nổi tiếng với các tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm thuộc hàng cao nhất thế giới. Thực phẩm lưu hành tại đây phải tuân thủ quy trình kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu nuôi trồng đến bàn ăn (“from farm to fork”). Những thực phẩm cá nhân mang theo thường không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc, không được kiểm định chất lượng, do đó bị coi là rủi ro tiềm ẩn đối với sức khỏe người tiêu dùng. Việc mang đồ ăn vào châu Âu có bị cấm không phụ thuộc rất lớn vào khả năng chứng minh độ an toàn của sản phẩm đó.

Bảo hộ nền nông nghiệp địa phương

Ngoài yếu tố dịch bệnh, các quy định này còn nhằm bảo vệ các giống cây trồng và vật nuôi bản địa khỏi sự xâm lấn của các loài sinh vật ngoại lai hoặc sâu bệnh lạ đi theo nông sản nhập khẩu. Đặc biệt là các loại sản phẩm thực vật, rau củ quả tươi và hạt giống không rõ nguồn gốc có thể mang theo nấm mốc hoặc côn trùng gây hại, đe dọa trực tiếp đến mùa màng và hệ sinh thái nông nghiệp của các nước thành viên EU.

6 Lỗi Thường Gặp Nhất Khi Du Khách Việt Mang Đồ Ăn Vào Châu Âu

Câu trả lời ngắn: Du khách thường mắc lỗi mang thịt/sữa bị cấm, đóng gói không nhãn mác, không khai báo, mang trái cây tươi không phép, hiểu sai về đồ khô (như ruốc) và chủ quan với quy định riêng của từng nước.

Lỗi 1: Vô tình mang theo các sản phẩm từ thịt và sữa bị cấm tuyệt đối

Đây là lỗi phổ biến và nghiêm trọng nhất. Theo quy định nhập cảnh EU, tất cả các loại sản phẩm động vật có chứa thịt (gia súc, gia cầm, thú rừng) và sữa (bao gồm cả sữa chua, phô mai, bơ) đều nằm trong danh sách những thực phẩm cấm mang vào châu Âu đối với hành lý cá nhân từ các nước ngoài EU (trừ một số ít ngoại lệ như Andorra, Liechtenstein, Na Uy, San Marino, Thụy Sĩ).

Nhiều du khách lầm tưởng rằng thịt đã nấu chín, giò lụa, nem chua, xúc xích, lạp xưởng hay khô gà, khô bò đóng gói kỹ là được phép. Tuy nhiên, thịt tươi sống hay đã qua chế biến đều bị cấm hoàn toàn. Kể cả các loại bánh có nhân thịt (như bánh trung thu nhân thập cẩm, bánh pía nhân thịt, bánh bao) cũng không được chấp nhận. Tại Vietking Travel, chúng tôi luôn nhắc nhở khách hàng rằng: “Nếu có thịt hoặc sữa, hãy để lại nhà”.

Lỗi 2: Đóng gói thực phẩm sơ sài, không có nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng

Một lỗi khác khiến bạn dễ bị Hải quan EU tuýt còi là mang theo thực phẩm “nhà làm” hoặc mua tại chợ truyền thống được đóng gói trong túi nilon sơ sài, không có tem nhãn. Ngay cả khi món đồ đó thuộc danh mục thực phẩm được phép mang vào châu Âu (ví dụ như một số loại thủy hải sản chế biến), nhưng nếu bao bì không ghi rõ thành phần (Ingredients), hạn sử dụng và nơi sản xuất bằng tiếng Anh (hoặc ngôn ngữ của nước sở tại), nhân viên hải quan có quyền nghi ngờ và tịch thu.

Quy định yêu cầu nhãn mác phải thể hiện rõ ràng bản chất của sản phẩm để cán bộ kiểm dịch xác định được nó có chứa thành phần cấm hay không. Việc thiếu thông tin này đồng nghĩa với việc bạn không chứng minh được độ an toàn của thực phẩm.

Lỗi 3: Không khai báo hải quan hoặc khai báo gian dối về thực phẩm mang theo

Nhiều người có tâm lý lo sợ bị tịch thu nên chọn cách giấu giếm, lót đồ ăn dưới đáy vali hoặc bọc trong giấy bạc hòng qua mặt máy soi chiếu. Tuy nhiên, công nghệ soi chiếu tại các sân bay Châu Âu rất hiện đại, cộng với sự hỗ trợ của chó nghiệp vụ, việc phát hiện thực phẩm là rất dễ dàng.

Lỗi lớn nhất ở đây không chỉ là mang đồ cấm, mà là hành vi không trung thực khi khai báo hải quan. Nếu bạn chủ động khai báo, trong trường hợp xấu nhất là đồ ăn bị cấm, bạn chỉ bị tịch thu và tiêu hủy. Nhưng nếu bạn cố tình không khai báo và bị phát hiện (đi qua cửa xanh – Nothing to declare), bạn sẽ bị coi là buôn lậu, đối mặt với mức phạt tiền rất nặng và bị ghi vào “sổ đen” nhập cảnh.

Lỗi 4: Mang theo rau củ, quả tươi, hạt giống mà không có giấy phép kiểm dịch thực vật

Từ cuối năm 2019, EU đã siết chặt quy định về việc mang sản phẩm thực vật. Hầu hết các loại rau củ quả tươi, hoa tươi, hạt giống để gieo trồng đều bị cấm mang vào nếu không có Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate). Việc xin giấy này cho hành lý cá nhân là cực kỳ phức tạp và tốn kém, gần như bất khả thi với khách du lịch.

Rất nhiều du khách mang theo xoài, mận, ổi, cam quýt… để ăn dọc đường hoặc làm quà và đã bị tịch thu ngay tại sân bay. Bạn cần biết chính xác đi châu âu được mang đồ an gì liên quan đến thực vật để tránh lãng phí.

Lỗi 5: Hiểu sai về “đồ khô” – Mang ruốc, nước mắm, mắm tôm không đúng quy cách

Khái niệm “đồ khô” thường gây hiểu lầm tai hại. Nhiều người nghĩ ruốc (chà bông) là đồ khô nên được phép. Nhưng thực chất, ruốc làm từ thịt lợn/gà, nên nó thuộc nhóm sản phẩm động vật bị cấm tuyệt đối. Câu hỏi “có được mang ruốc sang pháp không” hay các nước EU khác luôn có câu trả lời là KHÔNG.

Đối với nước mắm, mắm tôm hay các loại mắm nêm, dù về lý thuyết thủy sản được phép mang (có giới hạn), nhưng rào cản lớn nhất lại nằm ở quy định vận chuyển của hãng hàng không và mùi đặc trưng. Nếu đóng gói không kỹ gây rò rỉ mùi hoặc chất lỏng, hành lý của bạn có thể bị từ chối vận chuyển ngay từ Việt Nam hoặc bị tiêu hủy tại Châu Âu do lo ngại về an toàn hóa chất/sinh học.

Lỗi 6: Chủ quan không tìm hiểu quy định riêng của từng quốc gia trong khối Schengen

Mặc dù khối EU có quy định chung, nhưng mỗi quốc gia có thể có những biện pháp kiểm soát bổ sung tùy thuộc vào tình hình dịch bệnh tại thời điểm đó. Ví dụ, thực phẩm cấm mang vào Anh (hiện đã rời EU – Brexit) có những điểm khác biệt nhỏ so với quy định chung của EU, nhưng nhìn chung vẫn rất khắt khe với thịt và sữa. Hay khi tìm hiểu thực phẩm cấm mang vào Hà Lan hay nhập cảnh pháp cấm mang gì, bạn cần biết rằng hải quan tại các sân bay lớn như Schiphol (Hà Lan) hay Charles de Gaulle (Pháp) cực kỳ nghiêm ngặt và chuyên nghiệp trong việc phát hiện thực phẩm gốc Á. Việc chủ quan cho rằng “qua được nước này là qua được nước kia” là một sai lầm.

Hậu quả khó lường khi vi phạm quy định hải quan Châu Âu về thực phẩm

Câu trả lời ngắn: Vi phạm có thể dẫn đến việc bị tịch thu hàng hóa, phạt tiền từ vài trăm đến hàng ngàn Euro, thậm chí bị hủy visa hoặc trục xuất vĩnh viễn.

Bị phạt tiền nặng, con số có thể lên tới hàng ngàn Euro

Câu hỏi mang đồ ăn đi châu Âu bị phạt bao nhiêu là điều nhiều người thắc mắc khi đã lỡ vi phạm. Mức phạt không hề cố định mà tùy thuộc vào quốc gia và mức độ vi phạm (số lượng, hành vi che giấu). Tại Đức, mức phạt có thể lên tới hàng nghìn Euro nếu phát hiện mang thịt/sữa không khai báo. Tại các nước khác, mức phạt phổ biến dao động từ 300 Euro đến 1000 Euro. Đây là một khoản tiền “oan ức” khổng lồ có thể làm hỏng cả chuyến đi của bạn.

Bị tịch thu và tiêu hủy toàn bộ số thực phẩm vi phạm tại sân bay

Đây là hậu quả nhẹ nhàng nhất nhưng cũng gây nhiều tiếc nuối. Toàn bộ số thực phẩm bạn cất công chuẩn bị, mua sắm sẽ bị tịch thu và đưa đi tiêu hủy ngay lập tức. Bạn sẽ không có cơ hội gửi trả lại Việt Nam hay “ăn nốt” tại chỗ.

Gặp rắc rối về pháp lý, ảnh hưởng đến lịch sử xuất nhập cảnh sau này

Việc bị lập biên bản vi phạm hành chính tại cửa khẩu sẽ được lưu vào hệ thống dữ liệu nhập cảnh. Điều này khiến cho hồ sơ của bạn bị “vết đen”. Trong các lần xin visa hoặc nhập cảnh sau này vào Châu Âu hoặc các nước phát triển khác (Mỹ, Úc, Canada), bạn có thể bị kiểm tra gắt gao hơn, bị nghi ngờ nhiều hơn, hoặc tệ hơn là bị từ chối cấp visa do có tiền sử vi phạm quy định hải quan.

Bị từ chối nhập cảnh hoặc trục xuất trong trường hợp nghiêm trọng

Trong những trường hợp mang số lượng lớn thực phẩm cấm (có dấu hiệu buôn bán) hoặc có hành vi chống đối, gian dối nghiêm trọng, cơ quan chức năng có quyền hủy visa ngay tại chỗ, từ chối nhập cảnh và trục xuất bạn về nước trên chuyến bay tiếp theo. Đây là cơn ác mộng tồi tệ nhất đối với bất kỳ du khách hay du học sinh nào.

Bí quyết mang đồ ăn vào Châu Âu an toàn, đúng luật từ chuyên gia Vietking Travel

Câu trả lời ngắn: Chỉ mang thực phẩm trong danh sách cho phép (thủy sản, một số trái cây, đồ khô không thịt), đóng gói hút chân không với nhãn mác đầy đủ và luôn khai báo trung thực.

Danh mục thực phẩm “đèn xanh” được phép mang vào Châu Âu

Để trả lời cho câu hỏi có được mang thực phẩm vào châu âu không và cụ thể là loại nào, Vietking Travel tổng hợp danh sách an toàn sau (lưu ý quy định có thể thay đổi, cần cập nhật trước chuyến đi):

• Thủy hải sản: Cá tươi (đã bỏ ruột), cá khô, tôm, mực, hải sản chế biến được phép mang tối đa 20kg hoặc 1 con cá nặng hơn 20kg.
• Trứng và mật ong: Được phép mang tối đa 2kg.
• Rau củ quả: Chỉ có 5 loại quả ngoại lệ được phép mang vào EU mà không cần giấy kiểm dịch thực vật: Dứa (Thơm), Dừa, Sầu riêng, Chuối và Chà là. Tất cả các loại trái cây khác đều bị cấm nếu không có giấy tờ.
• Thực phẩm chế biến không chứa thịt/sữa: Các loại bún khô, miến, phở khô, bánh đa, gia vị thực vật… được phép mang (giới hạn thông thường khoảng 2kg hoặc dùng cho mục đích cá nhân).
• Cà phê, trà: Được phép mang với số lượng hợp lý cho nhu cầu cá nhân (thường là dưới 10kg).

Quy tắc vàng về đóng gói và nhãn mác cần ghi nhớ

Để tránh bị Hải quan EU làm khó, hãy tuân thủ quy tắc đóng gói sau:

1. Hút chân không: Giúp ngăn mùi và bảo quản thực phẩm tốt hơn, trông chuyên nghiệp và sạch sẽ hơn.
2. Giữ nguyên bao bì gốc: Ưu tiên mang thực phẩm mua từ siêu thị, có nhãn mác nhà sản xuất, hạn sử dụng, thành phần (tốt nhất là có tiếng Anh).
3. Dán nhãn phụ (nếu cần): Nếu là đồ khô tự đóng gói (như tôm khô, mực khô), hãy dán nhãn ghi rõ “Dried Shrimp” (Tôm khô) hay “Dried Squid” (Mực khô) để hải quan dễ nhận biết.
4. Đóng gói kỹ chất lỏng: Nước mắm, tương ớt phải đóng chai nhựa, quấn băng dính chặt nắp, bọc nhiều lớp nilon và để giữa quần áo để tránh va đập.

Hướng dẫn khai báo hải quan trung thực và chính xác

Kinh nghiệm mang hành lý đi châu âu xương máu là: “Khi nghi ngờ, hãy khai báo”. Trên tờ khai nhập cảnh (nếu có) hoặc khi đi qua cửa hải quan, nếu bạn mang theo thực phẩm, hãy chọn cửa đỏ (Goods to declare) hoặc chủ động hỏi nhân viên hải quan.
Việc chủ động trình báo cho thấy bạn tôn trọng luật pháp. Nếu món đồ đó bị cấm, họ sẽ chỉ tịch thu mà thường không phạt tiền vì bạn đã trung thực khai báo.

Kinh nghiệm xử lý tình huống khi bị hải quan kiểm tra hành lý

Nếu bị yêu cầu mở vali kiểm tra:

• Giữ thái độ bình tĩnh, hợp tác, mỉm cười.
• Giải thích rõ ràng đây là thực phẩm cá nhân (personal use), quà tặng (gift).
• Nếu nhân viên hải quan nói món đồ bị cấm, hãy chấp nhận để họ tịch thu, không tranh cãi gay gắt hay cố gắng giấu diếm.
• Tuyệt đối không đưa tiền hối lộ, đây là hành vi phạm pháp nghiêm trọng tại Châu Âu.

Giải đáp các câu hỏi thường gặp cho du học sinh và du khách

Câu trả lời ngắn: Mì tôm không thịt được phép, gia vị khô được phép, gửi đồ qua bưu điện cũng cần tuân thủ luật cấm thịt/sữa, đồ ăn cho trẻ em được ưu tiên có giới hạn.

Có được mang mì tôm, phở gói vào Châu Âu không?

Đây là câu hỏi “kinh điển”: có được mang mì tôm sáng châu âu không?

• Được phép: Nếu là mì chay, mì hải sản, mì không có gói súp chứa mỡ động vật hoặc thịt thật.
• Không được phép: Các loại mì có gói thịt thật (dạng retort pouch) hoặc thành phần ghi rõ có chiết xuất từ thịt gia súc/gia cầm. Tuy nhiên, thực tế nhiều loại mì tôm thông thường (chỉ có bột gia vị) vẫn được du học sinh mang trót lọt, nhưng để an toàn nhất, hãy chọn loại bao bì in hình hải sản hoặc rau củ.

Các loại gia vị như bột canh, hạt nêm, tiêu có được chấp nhận không?

Các loại gia vị khô như hạt tiêu, bột canh, muối tôm (thực chất là muối ớt), bột nghệ, ngũ vị hương… thường được chấp nhận dễ dàng vì chúng là sản phẩm thực vật đã qua chế biến sâu và khô. Tuy nhiên, hạt nêm từ thịt (Knorr thịt thăn xương ống…) có thể gặp rắc rối nếu hải quan soi kỹ thành phần “meat extract” (chiết xuất thịt). Nên ưu tiên mang hạt nêm từ nấm hoặc rong biển.

Gửi đồ ăn sang Châu Âu qua đường bưu điện cần lưu ý những gì?

Việc gửi đồ ăn sang châu Âu qua đường chuyển phát nhanh cũng chịu sự kiểm soát y hệt (thậm chí gắt gao hơn) so với hành lý xách tay. Kiện hàng sẽ được soi chiếu kỹ lưỡng. Tuyệt đối không gửi thịt, ruốc, xúc xích. Nếu bị phát hiện, kiện hàng sẽ bị tiêu hủy và người gửi/người nhận có thể bị phạt tiền, đồng thời công ty vận chuyển sẽ từ chối phục vụ bạn lần sau.

Trẻ em và người có chế độ ăn đặc biệt có được ưu tiên không?

Có một ngoại lệ nhỏ cho sữa bột trẻ em, thức ăn cho trẻ sơ sinh và thực phẩm đặc biệt dùng cho mục đích y tế (cần thiết cho sức khỏe người đi tàu xe):

• Sản phẩm không cần bảo quản lạnh trước khi mở.
• Là sản phẩm có thương hiệu, bao bì còn nguyên vẹn chưa mở.
• Số lượng giới hạn thường là tối đa 2kg.

Việc nắm vững các quy định về thực phẩm khi nhập cảnh không chỉ giúp bạn tránh được những khoản phạt đắt đỏ hay rắc rối pháp lý không đáng có, mà còn thể hiện sự văn minh của một du khách có trách nhiệm. Bằng cách chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ đúng luật, bạn hoàn toàn có thể mang theo những món quà quê ý nghĩa hoặc thực phẩm cần thiết cho chuyến đi Châu Âu của mình một cách suôn sẻ và an toàn.

Bạn vẫn còn băn khoăn về hành lý cho chuyến đi sắp tới hay muốn tìm hiểu thêm về các thủ tục visa, nhập cảnh phức tạp? Đừng để những lo lắng nhỏ làm ảnh hưởng đến hành trình lớn. Hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của Vietking Travel để được tư vấn miễn phí và chuẩn bị cho một chuyến du lịch Châu Âu hoàn hảo, an tâm và trọn vẹn nhất! Chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trên mọi nẻo đường thế giới.